NSF-DOE Vera C. Rubin Gözlemevi bünyesinde yer alan 3.2 gigapiksellik LSST Kamera, COSMOS gökyüzü alanında yarım milyondan fazla galaksiyi içeren yüksek çözünürlüklü yeni bir görüntü yakaladı. Dünyanın en büyük dijital kamerası tarafından kaydedilen bu ayrıntılı kare, uzayın derinliklerine dair sunduğu geniş veriyle gök bilimciler ve görüntüleme meraklıları için büyük bir anlam taşıyor.
Ne Oldu?
Yüzlerce bireysel gözlemin üst üste bindirilmesi (stacking) yöntemiyle elde edilen bu yeni görüntü, devasa sensör teknolojisinin ulaştığı seviyeyi gözler önüne seriyor. Küçük bir araba boyutunda ve yaklaşık 3.000 kilogram (6.600 pound) ağırlığında olan LSST Kamera, 8.4 metrelik Simonyi Survey Teleskobu'na monte edilmiş durumda. Kameranın sensör mimarisi, devasa bir raf düzeninde bir araya getirilmiş 189 adet bağımsız CCD biriminden oluşuyor. Bu dev kamera, 10 yıl sürecek birincil görevi boyunca her gece 700 adet süper yüksek çözünürlüklü fotoğraf çekerek gökyüzünü kesintisiz şekilde tarayacak. Çalışmanın büyüklüğünü gösteren bir diğer unsur ise indirilebilir dosya boyutu; en büyük tam çözünürlüklü fotoğraf yaklaşık 10 GB boyuta ulaşıyor.
Görüntülenen COSMOS (Cosmic Evolution Survey Deep Field) alanı, gök bilimciler için adeta bir uzay laboratuvarı görevi görüyor. Bu bölgede her tür ve yaştan tanımlanmış iki milyondan fazla galaksi yer alıyor. COSMOS alanının seçilmesinin ana nedenlerinden biri, hem yerden LSST gibi sistemlerle hem de uzaydan Hubble Uzay Teleskobu gibi araçlarla gözlemlenebilir olmasıdır. Nitekim Hubble Uzay Teleskobu, bu özel bölgeyi 2003 ile 2005 yılları arasında yoğun şekilde incelemişti. LSST Kamera, 10 yıllık görev süresince bu alanı defalarca ziyaret ederek süpernovalar gibi zamanla değişen nesneleri yakından takip edecek.
Projeye dair değerlendirmelerini paylaşan NSF NOIRLab Rubin Gözlemevi Direktörü Bob Blum, "COSMOS derin alan görüntüsü, Rubin için bu bölgede sadece bir başlangıç" ifadesini kullandı. SLAC Rubin Gözlemevi Direktör Yardımcısı Phil Marshall ise COSMOS alanının LSST bilimi için son derece önemli bir yere sahip olduğunu belirtti. Uzay ölçeğini kavramak adına yapılan analizlerde, Samanyolu'nun görünür sınırının 120.000 ışık yılı genişliğinde olduğu, ancak karanlık madde dahil toplam dış sınırının 1.9 milyon ışık yılına kadar uzanabileceği düşünülüyor.
Öne Çıkan Özellikler
| Kamera Çözünürlüğü | 3.2 gigapiksel (3.200 megapiksel) |
| Kamera Ağırlığı | Yaklaşık 3.000 kg (6.600 pound) |
| Kamera Boyutu | Yaklaşık küçük bir araba büyüklüğünde |
| Sensör Yapısı | 189 adet bağımsız CCD (raf düzenli) |
| Teleskop Yapısı | 8.4 metrelik Simonyi Survey Teleskobu |
| Çekim Kapasitesi | 10 yıl boyunca her gece 700 fotoğraf |
| Görüntüdeki Galaksi Sayısı | 500.000'den fazla (yarım milyondan fazla) |
| Dosya Boyutu | En büyük tam çözünürlüklü fotoğraf ~10 GB |
Türkiye Perspektifi
Türkiye'deki fotoğrafçılar ve özellikle astrofotoğrafçılıkla ilgilenenler için bu gelişme, görüntüleme teknolojilerinin ulaştığı teknik kapasiteyi takip etmek açısından dikkat çekici. Bireysel ekipmanlarıyla gökyüzünü uzun pozlama ve istifleme (stacking) teknikleriyle çeken Türk fotoğrafçılar, devasa gözlemevlerinin benzer yöntemleri milyarlarca piksel seviyesinde nasıl uyguladığını doğrudan inceleme imkanı buluyor.
Özel bir araştırma projesi olduğu için tüketiciye yönelik bir satış fiyatı bulunmayan bu kamera, kullanılan yüksek sensör mimarisi ve veri işleme metodolojisiyle ticari fotoğrafçılık dünyasına da dolaylı olarak ışık tutuyor. Türkiye'deki astrofotoğrafçılar, sunulan yaklaşık 10 GB boyutundaki devasa veri setlerini inceleyerek uzay fotoğrafçılığındaki detay ve pozlama süreçleri hakkında değerli fikirler edinebilirler.
Kimin İçin?
Bu haber, uzay gözlemlerine ve geniş alan gökyüzü taramalarına merak duyan astrofotoğrafçılar, devasa veri işleme süreçlerini takip eden veri uzmanları ve yüksek çözünürlüklü sensör teknolojilerini yakından incelemek isteyen teknoloji tutkunları için uygundur.
Uzayın derinliklerini eşsiz bir detay seviyesiyle kaydetmeye başlayan LSST Kamera, önümüzdeki 10 yıl boyunca evrene dair bildiklerimizi genişletmeye devam edecek.
Kaynak: PetaPixel
